ΑΠΟΛΥΤΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣΩΤΗΡΙΑΣΜΟΣ

Κριτική στο δόγμα του Απόλυτου Προορισμού

  Υπάρχουν τάσεις μέσα στο Χριστιανικό κόσμο που υποστηρίζουν και διδάσκουν ένα περίεργο και κατά την γνώμη μας αντιγραφικό δόγμα που το ονομάζουν "Απόλυτο Προορισμό" αν και η καταλληλότερη ονομασία θα ήταν μοιρολατρία . Τι είναι ο Απόλυτος Προορισμός;
  Το δόγμα που λέει ότι ο Θεός αποφάσισε πριν δημιουργηθεί ο κόσμος ποιοι άνθρωποι θα σωθούν και ποιοι θα χαθούν και ότι ο άνθρωπος δεν έχει ελεύθερη βούληση για να διαλέξει το καλό από το κακό. Έχουν δε το θράσος να λέγουν ότι ένας τέτοιος θεός είναι θεός αγάπης και δικαιοσύνης. Για να στηρίξουν το δόγμα τους διαστρεβλώνουν εδάφια της Αγίας Γραφής τα οποία τα παίρνουν εκτός συμφραζομένων. Υπάρχουν διάφορες ομάδες που στηρίζουν αυτό το δόγμα αν και έχουν διαφορές στο πως το εκφράζουν.
  Οι Παγκοσμιοσωτηριαστές (οπαδοί της Αποκαταλλαγής των Πάντων) διδάσκουν ότι ο Θεός έπλασε τον Σατανά από την αρχή κακό, ότι ουσιαστικά ο Θεός είναι ο δημιουργός της αμαρτίας εφόσον κατά την αντίληψη τους η αμαρτία ήταν στην βουλή του Θεού, ο άνθρωπος δεν έχει βουλή έτσι ό,τι κάνει το κάνει διότι ο Θεός τον έβαλε να το κάνει. Βέβαια το πώς ένας δίκαιος Θεός θα κατακρίνει τον άνθρωπο για κάτι που ο Ίδιος τον έβαλε να κάνει δεν το απαντούν. Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι η εν λόγω ομάδα πιστεύει και διδάσκει ότι όλοι (ακόμη και ο Διάβολος) θα σωθούν στο τέλος όταν τελειώσουν τις ποινές τους, ποινές όμως που είναι για αμαρτίες που δεν είχαν την βουλή να μην κάνουν και που ο Ίδιος ο Θεός τους έβαλε να κάνουν. Άλλη, αλλά αρκετά μεγαλύτερη στο εξωτερικό ομάδα είναι οι οπαδοί του Καλβίνου οι οποίοι αρνούνται ότι ο Θεός δημιούργησε την αμαρτία και τον Σατανά κακό αλλά δέχονται ότι ο Θεός διάλεξε από την αρχή τους σωσμένους και ότι αυτό δεν αλλάζει. Ο θεός τους μάλιστα προόρισε δημιουργήματά του πριν ακόμη τα δημιουργήσει για την αιώνια κόλαση. Η μια ομάδα δηλαδή βλασφημεί τον Θεό περισσότερο από την άλλη !
   Πριν δούμε το θέμα πιο αναλυτικά θα ήθελα να τονίσω ότι δεν θα πρέπει να πέσουμε και στο άλλο άκρο, αυτό του Πελάγιου (355-425 μ.Χ.). που δίδασκε πλανεμένα ότι ο άνθρωπος σώζεται από τις προσωπικές του προσπάθειες και χωρίς την βοήθεια της Θείας Χάρης (Oxford Dictionary of the Christian Church, p 1040). Ο άνθρωπος όταν χωρίστηκε από τον Θεό λόγω της αμαρτίας διεφθάρει και δεν έχει κανένα φυσικό φως ή καμία φυσική δυνατότητα να σωθεί από μόνος του. Για αυτό χρειάζεται η Θεία Χάρη, το Φως του Χριστού, για να ξανά-συμφιλιωθεί ο αμαρτωλός άνθρωπος με τον δίκαιο Θεό. Παρόλα αυτά τα νήπια δεν έχουν μέσα τους τον σπόρο της αμαρτίας μέχρις ότου ενωθούν με αυτό με τις δικές τους, προσωπικές αμαρτίες. Όλοι είμαστε κατά φύση "παιδιά οργής", "μεταξύ των οποίων και ημείς πάντες ανεστράφημεν ποτέ κατά τας επιθυμίας της σαρκός ημών, πράττοντες τα θελήματα της σαρκός και των διαλογισμών και ήμεθα εκ φύσεως τέκνα οργής, ως και οι λοιποί. Ο Θεός όμως πλούσιος ων εις έλεος, δια την πολλήν αγάπην αυτού με την οποίαν αγάπησε ημάς, και ενώ είμεθα νεκροί δια τα αμαρτήματα, εζωοποίησεν ημάς μετά του Χριστού (κατά χάριν είσθε σεσωσμένοι)" (Εφεσίους 2:3-5). Ο Θεός δια της αγάπης Του δεν θέλει τον θάνατο του αμαρτωλού "Διότι, εγώ δεν θέλω τον θάνατον του αποθνήσκοντος, λέγει ο Κύριος ο Θεός δια τούτο επιστρέψατε και ζήσατε" (Ιεζεκ.ιη (18): 32) και "Είπε προς αυτούς Ζω εγώ, λέγει Κύριος ο Θεός, δεν θέλω τον θάνατον του αμαρτωλού, αλλά να επιστρέψη ο ασεβής από της οδού αυτού και να ζη...." (Ιεζεκ.λγ (33): 11). Ο Θεός δηλαδή θέλει να σωθούν όλοι οι άνθρωποι με μια προϋπόθεση να επιστρέψουν σε Αυτόν έτσι πρέπει να κατανοηθεί και το χωρίο "όστις θέλει να σωθώσι πάντες οι άνθρωποι, και να έλθωσιν εις επίγνωσιν της αληθείας" (Α' Τιμ.2:4). Εάν ο Θεός αποφάσισε πριν την δημιουργία του κόσμου ποιοι θα σωθούν ή αν ο άνθρωπος δεν έχει ελεύθερη βουλή για να αποφασίσει ΓΙΑΤΙ ο Θεός λέγει, "επιστρέψατε, επιστρέψατε από των οδών υμών των πονηρών..." (Ιεζεκ.λγ (33):11). Ποιοι να επιστρέψουν; Αυτοί που δεν μπορούν; Ας σοβαρευτούμε! Ο Θεός έδωσε τον μονογενή Υιό Του για να σωθεί καθένας που πιστεύει σε Αυτόν (Ιωάν.3:16). Ο Χριστός είναι το αληθινό Φως που φωτίζει κάθε άνθρωπο (Ιωάν.1:9) και κάνει φανερό ό,τι έρχεται στο φως (Ιωαν.3:20-21). Ο άνθρωπος λοιπόν έχει να αποφασίσει ή θα έρθει στον Χριστό για να σωθεί ή θα κρυφτεί από το Φως για να μην φανεί ότι αγαπά την αμαρτία. Άρα λοιπόν ο άνθρωπος έχει ελεύθερη βούληση για να διαλέξει την σωτηρία ή την καταδίκη.

Παρερμηνεία της Γραφής από τους Παγκοσμιοσωτηριαστές

Το χωρίο Α' Κορινθ.15:22 δεν λέει ότι θα σωθούν όλοι οι άνθρωποι, όπως ερμηνεύεται από τους Παγκοσμιοσωτηριαστές, αλλά ότι όπως όλοι όσοι παραμένουν σε Αδαμική κατάσταση θα πεθάνουν έτσι και όλοι όσοι είναι "εν Χριστώ" θα σωθούν. Ο Ορθόδοξος ιερέας Αντώνιος Αλεβιζόπουλος λέει για το θέμα, "...Α' Κορ.ιε' 22-26 και 53-58...όταν ο απόστολος λέγει 'και εν τω Χριστώ πάντες ζωοποιηθήσονται' εννοεί πάντες 'οι Χριστού', όπως διασαφηνίζεται στο στίχο 23. Το ίδιο σημαίνει και το 'ίνα η ο Θεός τα πάντα εν πάσι', δηλαδή εν πάσι 'τοις Χριστού'! Καταλήγοντας στο στίχο 58 συνοψίζει ότι 'ο κόπος υμών ουκ έστι κενός εν Κυρίω'. Δεν μιλάει λοιπόν γενικά, αλλά αναφέρεται πάντοτε στους χριστιανούς και τους ενισχύει στην εργασία των ευαγγελικών αρετών ('ο κόπος υμών'),,," (Αντώνιου Αλεβιζόπουλου, Εγχειρίδιο αιρέσεων, σελ. 511). Το "ο κόπος υμών" φανερώνει ότι ο άνθρωπος ενεργεί με βάση και την βούλησή του. Το δόγμα του Απόλυτου Προορισμού θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί καινοτομία με βάση το γεγονός ότι δεν αναφέρεται καθόλου τους πρώτους 4 αιώνες μ.Χ. Οι πρώτες αναφορές γίνονται περί αυτού στα γραπτά του Αυγουστίνου όταν προσπάθησε να αντιμετωπίσει την αίρεση του Πελάγιου. Αργότερα το πήρε ο Καλβίνος (κατά κάποιο βαθμό και ο Λούθηρος) και το εισήγαγε στους κόλπους του Προτεσταντισμού. Παρόλα αυτά σήμερα οι περισσότερες Προτεσταντικές Ομολογίες αρνούνται το βλάσφημο αυτό δόγμα.

Γιατί είναι βλάσφημη διδασκαλία ο Απόλυτος Προορισμός

   Θα αναρωτιέστε βέβαια γιατί το αποκαλώ "βλάσφημο". Πρώτον, διότι μετατρέπει το Θεό σε δημιουργό της αμαρτίας ενώ η αμαρτία είναι αντίθετη με την Αγία φύση Του (Ψαλμ.5:4, και στη ΝΔΜ 5:5). Πολλοί που δέχονται τον "Απόλυτο Προορισμό" θα το αρνηθούν αυτό αλλά αυτό είναι ανόητο διότι συνεπάγεται τόσο όσο το 2+1 μας κάνουν 3. Διότι αν ο Θεός έχει αποφασίσει ότι ορισμένοι θα πάνε στην κόλαση ανεξαρτήτου των πράξεων τους (και η πίστη πράξη είναι) αλλά απλά διότι το θέλησε, και εάν τους προόρισε πριν ακόμη γεννηθούν να ζήσουν στην αμαρτία, ποιος είναι η αιτία της αμαρτίας αν όχι ο Θεός; Είναι πιο τίμιοι σε αυτό οι οπαδοί της Αποκαταλλαγής των Πάντων που ομολογούν δημόσια ότι ο θεός τους είναι η αιτία και ο δημιουργός της αμαρτίας "σύμφωνα με την βουλή του". Η Γραφή μας λέγει όμως ότι η αιτία της αμαρτίας είναι ο Διάβολος (Ιωάν.8:44, Α' Ιωάν. 3:8)..
   Δεύτερον, ο Απόλυτος Προορισμός κάνει την σταυρική θυσία του Χριστού να μην έχει λόγο ύπαρξης. Κάνει τον θάνατο Του μη αποτελεσματικό σαν να μην είχε καταρρίψει το τοίχος μεταξύ Θεού και ανθρώπων με την θυσία Του. Σαν να μην έφυγε η οργή του Θεού ή σαν να μην φανερώθηκε η αγάπη του Θεού για όλη την ανθρωπότητα. Ποιο είναι το νόημα στο να λέμε ότι η θυσία του Χριστού μπορεί να σώσει όλους τους ανθρώπους αν δεν έχουν την δυνατότητα όλοι οι άνθρωποι να σωθούν μέσω αυτής; Τρίτον, ο Απόλυτος Προορισμός κάνει το κήρυγμα του Ευαγγελίου μια κοροϊδία εάν δεν μπορούν να σωθούν αυτοί που το ακούνε ή εάν η σωτηρία είναι προ-αποφασισμένη. Τέταρτον, ο Απόλυτος Προορισμός διδάσκει έναν θεό που δεν αγάπησε ποτέ τον κόσμο αλλά μάλλον που τον μίσησε σφοδρά στέλνοντας τον Χριστό να σταυρωθεί ενώ είχε αποφασίσει από πριν, ότι θα καταδίκαζε την πλειοψηφία των ανθρώπων. Πέμπτον, ο Απόλυτος Προορισμός παρουσιάζει έναν άδικο Θεό αφού βάζει τον άνθρωπο να αμαρτάνει και ύστερα τον τιμωρεί για αυτό και που κοροϊδεύει τους ανθρώπους καλώντας τους σε Αυτόν για σωτηρία ενώ ξέρει ότι δεν μπορούν να έρθουν. Η αλήθεια είναι ότι δεν ξέρω πιο βλάσφημο δόγμα προς τον Θεό της Αγάπης και της Δικαιοσύνης όσο είναι αυτό.

Τι πίστευε η αρχαία Εκκλησία

   Οι πρώτοι Χριστιανοί πίστευαν στη ελεύθερη βούληση του ανθρώπου. Ο Ιουστίνος ο Μάρτυρας (100-150 μ.Χ) έγραψε, "Δια να μη νομίσουν δε μερικοί από τα προλεχθέντα ότι ημείς λέγομεν ότι τα γινόμενα γίνονται κατά την αναπόφευκτον ειμαρμένην, εφ' όσον ως προλεχθέντα ήσαν προεγνωσμένα, θα διαλύσωμεν και αυτήν την δυσκολίαν. Μαθόντες από τους προφήτας, διακηρύσσομεν ως αληθές ότι αι τιμωρίαι, αι κολάσεις, αι αγαθαί αμοιβαί αποδίδονται εις έκαστον κατ' αξίαν των πράξεων του, επειδή, αν δεν συμβαίνει τούτο, αλλ' όσα γίνονται κατά την ειμαρμένην, δεν υπάρχει καμμία αυτεξουσιότης εις ημάς διότι εάν είναι προωρισμένον ούτος να είναι αγαθός και εκείνος φαύλος, ούτε ούτος είναι αποδεκτός ούτε εκείνος αξιόμεμπτος. Και πάλιν, εάν το ανθρώπινον γένος δεν έχει δύναμιν να αποφεύγει τα αισχρά και να προτιμά τα καλά με ελευθέραν προαίρεσιν, είναι ανεύθυνον δι' οποιαδήποτε πράξεις. Αλλ' ότι και επιτυγχάνει και αποτυγχάνει με ελευθέραν προαίρεσιν, το αποδεικνύομεν ούτως. Βλέπομεν τον ίδιον άνθρωπον να επιδιώκει τα εναντία. Εάν δε είναι προωρισμένον να είναι ή φαύλος ή σπουδαίος, δεν θα ήτο ποτέ δεκτικός των εναντίων και δεν θα μετέβαλε γνώμιν συχνάκις ούτε θα ήσαν άλλοι μεν σπουδαίοι, άλλοι δε φαύλοι, επειδή θα διεκηρύσσομεν την ειμαρμένην ως αιτίαν φαύλων και ως πράττουσαν τα αντίθετα εις εαυτήν, ή εκείνο το προειρημένον θα εφαίνετο να είναι αληθές, ότι τίποτε δεν είναι αρετή ουδέ κακία, αλλά νομίζονται αγαθά μόνον με την γνώμην, πράγμα το οποίον, όπως δεικνύει ο αληθής λόγος, είναι ασέβεια και αδικία. Αλλά θεωρούμεν ως απαραβίαστον ειμαρμένην, τας αξίας ανταμοιβάς δια τους εκλέγοντας τα καλά, και τας αξίας τιμωρίας δια τους εκλέγοντας τα αντίθετα. Διότι ο Θεός δεν έπλασε τον άνθρωπον, όπως τα άλλα ζώα τα οποία δεν δύνανται να πράξουν τίποτε κατά προαίρεσιν διότι δεν θα ήτο άξιος αμοιβής ή επαίνου, εφ' όσον δεν θα εξέλεγε μόνος του το αγαθόν, αλλ' έγινεν αγαθός, ούτε, εάν ήτο κακός, θα εύρισκε δικαίως τιμωρίαν, αφού δεν ήτο αφ' εαυτού τοιύτος, αλλά δεν ηδύνατο να είναι τίποτε άλλο από ότι έγινεν" (Ιουστίνος, Απολογία Α', 43:1).
   Ο Θεός της Αγάπης δημιούργησε ελεύθερα πλάσματα που θα Τον αγαπούν και θα αγαπάνε το ένα το άλλο, κι όχι ρομπότ χωρίς βούληση. Ο Απόλυτος Προορισμός και ο Παγκοσμιοσωτηριασμός δεν έχουν σχέση με το Ευαγγέλιο του Χριστού.

Θεμιστοκλής Παπαϊωάννου