Ρητό της ημέρας :  Η Αγία Γραφή είναι το βάθρο της προόδου και του πολιτισμού.   ΟΥΙΛΣΟΝ (ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΩΝ ΗΠΑ)
ΑΡΘΡΑ

Κλείσιμο ΑΘΕΙΣΜΟΣ-ΑΓΝΩΣΤΙΚΙΣΜΟΣ

Κλείσιμο ΑΙΡΕΣΕΙΣ-ΨΕΥΔΟΔΙΔΑΣΚΑΛΙΕΣ-ΘΕΟΛΟΓΙΑ

Κλείσιμο ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ

Κλείσιμο ΑΡΧΑΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑ-ΠΑΤΕΡΕΣ -ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Κλείσιμο ΒΙΟΗΘΙΚΗ

Κλείσιμο ΓΑΜΟΣ-ΣΧΕΣΕΙΣ-ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΙΑ

Κλείσιμο ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ -ΕΞΕΛΙΞΗ

Κλείσιμο ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ

Κλείσιμο ΕΣΧΑΤΟΛΟΓΙΑ-ΨΕΥΔΟΠΡΟΦΗΤΕΙΕΣ-ΜΕΤΑΘΑΝΑΤΟΝ ΖΩΗ

Κλείσιμο ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ/ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΡΑΤΟΥΣ-ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Κλείσιμο ΙΣΛΑΜ

Κλείσιμο ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ-ΑΠΟΚΡΥΦΙΣΜΟΣ-ΕΞΩΓΗΙΝΟΙ

Κλείσιμο ΝΕΟΠΑΓΑΝΙΣΜΟΣ-ΑΡΧΑΙΟΛΑΤΡΙΑ-ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΘΗΚΗ

Κλείσιμο ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΦΥΣΗ

Κλείσιμο ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ ΚΑΚΩΣ ΚΕΙΜΕΝΑ

Κλείσιμο ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΙΣΜΟΣ

Κλείσιμο ΣΥΝΩΜΟΣΙΟΛΟΓΙΑ-ΑΝΤΙΣΗΜΙΤΙΣΜΟΣ-ΣΙΩΝΙΣΜΟΣ

Κλείσιμο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΖΩΗ

Κλείσιμο ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ

   επισκέπτες

   επισκέπτες online

ΑΓΓΕΛΙΑ
ΑΙΡΕΣΕΙΣ-ΨΕΥΔΟΔΙΔΑΣΚΑΛΙΕΣ-ΘΕΟΛΟΓΙΑ - ΤΡΙΑΔΑ: ΔΙΔΑΣΚΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ;

Τριάδα: διδάσκεται στην Αγία Γραφή;

 Το τριαδικό δόγμα σήμερα, γίνεται στόχος επιθέσεων από ανθρώπους και θρησκευτικές κινήσεις. Υποστηρίζουν ότι «αυτή η δοξασία ήταν άγνωστη…στους χριστιανούς αποστόλους…Οι πρώτοι χριστιανοί, λοιπόν, που είχαν διδαχθή απ’ ευθείας από τον Ιησού Χριστό, δεν πίστευαν ότι ο Θεός είναι Τριάς…Ούτε η λέξις, ούτε η ιδέα υπάρχει μέσα στον λόγο του Θεού, την Αγία Γραφή» [1].  Άλλοι ισχυρίζονται ότι «η αποδοχή μιας διδασκαλίας σαν αυτή περί Αγίας Τριάδος νομίζουμε ότι στην πραγματικότητα έρχεται να θολώσει όλη την Αγία Γραφή και την αλήθεια της» και «Ούτε ως όρος η Αγία Τριάδα, ούτε και ως ιδέα υπάρχει μέσα στο Λόγο του Θεού. Η ειδωλολατρική προέλευση της διδασκαλίας αυτής είναι δεδομένη. Απ’ άκρου εις άκρον η μαρτυρία των Γραφών βρίσκεται εναντίον της»[2]. Έτσι εμμέσως, πλην σαφώς, ισχυρίζονται πως όλοι οι Χριστιανοί που πιστεύουν ότι ο Θεός είναι ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα, είναι ειδωλολάτρες. Ας εξετάσουμε αυτές τις αιτιάσεις κάτω από το αιώνιο φως του Λόγου του Θεού, στην Παλαιά και την Καινή Διαθήκη. Πράγματι η Τριάδα είναι «εφεύρεση» του 4ου αιώνα και δεν υποστηρίζεται απ’ την Αγία Γραφή; Ή μήπως δεν έχουν έτσι τα πράγματα;

 

Ο Βιβλικός Μονοθεϊσμός

   Η Αγία Γραφή σαφώς διδάσκει ότι ο Θεός είναι Ένας (Ρωμ.3:30, Α’ Κορ. 8:4). Επίσης διδάσκει ότι αυτός ο Ένας Θεός που υπάρχει είναι ο Μόνος Αληθινός Θεός. Δεν υπάρχει κανένας άλλος Θεός, εκτός απ’ Αυτόν: «Ο Κύριος, αυτός είναι ο Θεός, δεν είναι άλλος εκτός απ’ αυτόν. Γνώρισε, λοιπόν, και βάλε στην καρδιά σου, ότι ο Κύριος, αυτός είναι ο Θεός, στον ουρανό επάνω, και στη γη κάτω· δεν υπάρχει άλλος» (Δευτερονόμιο 4:35,39).

«Έτσι λέει ο Κύριος, ο Βασιλιάς του Ισραήλ, και ο Λυτρωτής του, ο Κύριος των δυνάμεων: Εγώ είμαι ο πρώτος, κι εγώ ο έσχατος· κι εκτός από μένα Θεός δεν υπάρχει…Εσείς, μάλιστα, είστε μάρτυρές μου·υπάρχει εκτός από μένα Θεός; Βέβαια, δεν υπάρχει βράχος· δεν γνωρίζω κανέναν» (Ησαΐας 44:6-8).

  Ακόμη, δεν υπήρξε κανένας άλλος Θεός στο παρελθόν, ούτε πρόκειται να υπάρξει στο μέλλον. Η Βίβλος είναι ξεκάθαρη σε αυτό: «Εσείς είστε μάρτυρές μου, λέει ο Κύριος, και ο δούλος μου, που έκλεξα, για να μάθετε και να πιστέψετε σε μένα, και να εννοήσετε ότι εγώ ο ίδιος είμαι· πριν από μένα άλλος Θεός δεν υπήρξε, ούτε ύστερα από μένα θα υπάρχει» (Ησαΐας 43:10). Συνεπώς ο ένας Θεός της Βίβλου είναι ο μόνος αληθινός Θεός που υπάρχει.

 

Η πλειονότητα των προσώπων στον Ένα Θεό

    Η Βίβλος αποκαλύπτει ότι στον ένα Θεό υπάρχουν περισσότερα του ενός πρόσωπα. Σε διάφορα εδάφια φανερώνει την πλειονότητα των προσώπων στην μία και ενιαία Θεότητα:

«Και είπε ο Θεός: Ας κάνουμε άνθρωπο σύμφωνα με τη δική μας εικόνα, σύμφωνα με τη δική μας ομοίωση…Και ο Θεός δημιούργησε τον άνθρωπο σύμφωνα με τη δική του εικόνα· σύμφωνα με την εικόνα του Θεού τον δημιούργησε» (Γένεση 1:26-27).   Τι μας λέει αυτή η περικοπή;

1.      Ο Θεός απευθύνεται σε κάποιους που τους προσκαλεί να συνδημιουργήσουν μαζί του ώστε να κάνουν τον άνθρωπο. Αυτό δείχνει ότι στην δημιουργία του ανθρώπου δεν συμμετείχε μόνο ένα πρόσωπο, αλλά περισσότερα του ενός! Ποιοι άλλοι συμμετείχαν; Μήπως οι άγγελοι ή οι αρχάγγελοι; Πρέπει να αποκλεισθεί η πιθανότητα να αναφέρεται σε αγγέλους ή αρχαγγέλους, διότι απ’ την μια μεριά πουθενά η Αγία Γραφή δεν υποστηρίζει ότι οι άγγελοι δημιούργησαν τον άνθρωπο, ενώ απ’ την άλλη μεριά σαφώς υποστηρίζει ότι ο Θεός ΜΟΝΟΣ ΤΟΥ έκανε την δημιουργία: «Έτσι λέει ο Κύριος, που σε λύτρωσε, και σε έπλασε από την κοιλιά: Εγώ είμαι ο Κύριος, που δημιούργησα τα πάντα- ο μόνος που άπλωσα τους ουρανούς, που στερέωσα τη γη από μόνος μου» (Ησαίας 44:24). Επίσης δείχνει ότι όσα πρόσωπα συμμετείχαν στην δημιουργία είχαν την ίδια φύση. Πώς το λέμε αυτό; Στο εδάφιο 1:26 μιλάει για την δική τους εικόνα και την δική τους ομοίωση. Είχαν κοινή εικόνα και κοινή ομοίωση. Και στο εδάφιο 1:27 διευκρινίζει ότι η δική τους εικόνα είναι η «εικόνα του Θεού»! Άρα τα πρόσωπα που συμμετείχαν στην δημιουργία του ανθρώπου είχαν την φύση του Θεού!

2.      Προσέξτε ακόμη, ότι οι πληθυντικοί του εδαφίου 26 «ας κάνουμε…..δική μας εικόνα….δική μας ομοίωση», γίνονται ενικοί στο εδάφιο 27: «Και ο Θεός δημιούργησε τον άνθρωπο σύμφωνα με την δική του εικόνα, σύμφωνα με την εικόνα του Θεού τον δημιούργησε»! Τα πρόσωπα που συμμετείχαν στη δημιουργία, στο εδάφιο 27 αναφέρονται ως «ο Θεός». Το «ας κάνουμε» γίνεται «δημιούργησε». Η «εικόνα μας» γίνεται «εικόνα του». Το συμπέρασμα είναι αναπόφευκτο. Ο Ένας αληθινός και μοναδικός Θεός που δημιούργησε τον άνθρωπο, αποτελείται από περισσότερα του ενός πρόσωπα, που μοιράζονται την ίδια και αιώνια θεία φύση, καθώς και τις ίδιες θείες ιδιότητες.

 

Πόσα και Ποια θεία πρόσωπα έκαναν την Δημιουργία

Ότι ο Πατέρας είναι Δημιουργός, αυτό δεν το αμφισβητεί κανείς ως τώρα. Οπότε θα δούμε αν η Αγία Γραφή μας μιλάει για άλλα πρόσωπα που συμμετείχαν στην Δημιουργία. Και εάν υπάρχουν, αυτό θα αποδεικνύει ότι έχουν την θεία φύση και είναι μέρος του Ενός και Μόνου Αληθινού Θεού που έκανε την Δημιουργία και ο οποίος είπε «Ας κάνουμε άνθρωπο σύμφωνα με τη δική μας εικόνα, σύμφωνα με τη δική μας ομοίωση».  Διαβάζουμε στον Ιωάννη 1:3 για τον Ιησού:  «Όλα έγιναν διαμέσου αυτού [του Λόγου-εδ.1-2], και χωρίς αυτόν δεν έγινε ούτε ένα το οποίο έχει γίνει». Επίσης στο Κολοσσαείς 1:16 μαθαίνουμε ότι «Διαμέσου αυτού [του Ιησού-εδ.13-15] κτίστηκαν τα πάντα, αυτά που είναι μέσα στους ουρανούς κι αυτά που είναι επάνω στη γη, τα ορατά και τα αόρατα, είτε θρόνοι, είτε κυριότητες είτε αρχές είτε εξουσίες, τα πάντα κτίστηκαν διαμέσου αυτού και γι’ αυτόν».

Τα δύο παραπάνω εδάφια είναι αποκαλυπτικά! Αποδεικνύουν πέρα από κάθε αμφιβολία ότι ο Ιησούς δεν είναι μέρος της κτίσης, διότι οτιδήποτε έχει δημιουργηθεί, δημιουργήθηκε από Αυτόν. Και διευκρινίζει ότι από τον Ιησού έγιναν τα πάντα ! Κι όχι όπως διαστρεβλώνει η Μετάφραση Νέου Κόσμου των Μαρτύρων του Ιεχωβά, «πάντα τα άλλα πράγματα»! Ο Ιησούς δεν είναι κτίσμα, διότι τα πάντα προήλθαν από Αυτόν. Επίσης μαθαίνουμε ότι όλη η δημιουργία όχι μόνο κτίστηκε από τον Χριστό, αλλά και «γι’ αυτόν»! Αυτό είναι χαρακτηριστικό του Θεού, διότι στην Αποκάλυψη 4:11 διαβάζουμε: «Άξιος είσαι Κύριε, να πάρεις τη δόξα και την τιμή και τη δύναμη, επειδή εσύ έκτισες τα πάντα και για το θέλημά σου υπάρχουν και κτίστηκαν».

  Η χρήση της λέξης «διαμέσου» δεν υποβιβάζει τον Ιησού, διότι χρησιμοποιείται στην Αγία Γραφή για ολόκληρη την Θεότητα: «Επειδή, έπρεπε σ’ αυτόν, για τον οποίο υπάρχουν τα πάντα, και διαμέσου του οποίου έγιναν τα πάντα, φέρνοντας στη δόξα πολλούς γιούς, να παραστήσει τέλειον τον αρχηγό της σωτηρίας τους διαμέσου των παθημάτων» (Εβραίους 2:10). Δείτε επίσης Ρωμαίους 11:36. Άρα και το «διαμέσου» ανήκει στον Ένα και Μόνο Αληθινό Θεό, τον Δημιουργό του Σύμπαντος, στον οποίο περιλαμβάνεται ο Ιησούς.

  Η Αγία Γραφή όχι μόνο υποστηρίζει ότι ο Ιησούς είναι Δημιουργός, αλλά και τον ταυτίζει απόλυτα με τον Δημιουργό Θεό, τον Γιαχβέ της Παλαιάς Διαθήκης! Διαβάζουμε: «Για τον Υιό, όμως λέει, Ο θρόνος σου ω Θεέ είναι στον αιώνα του αιώνα, σκήπτρο ευθύτητας είναι το σκήπτρο της  βασιλείας σου….Κι: ‘Εσύ Κύριε, καταρχάς, θεμελίωσες τη γη, και οι ουρανοί είναι έργα των χεριών σου. Αυτοί θα απολεστούν, εσύ όμως παραμένεις, και όλοι θα παλιώσουν σαν ιμάτιο, και θα τους τυλίξεις σαν περικάλυμμα, και θα αλλαχτούν? εσύ όμως είσαι ο ίδιος, και τα χρόνια σου δεν θα εκλείψουν’» (Εβραίους 1:8-12).  Ο απόστολος Παύλος εφαρμόζει στον Ιησού τον Ψαλμό 102:25-27 που απευθύνεται στον Θεό του Ισραήλ. Άρα η πρώτη Εκκλησία πίστευε ότι ο Ιησούς είναι ο αληθινός Θεός, και ότι είναι ο Δημιουργός. Μέχρι τώρα αποδείξαμε ότι ο Ιησούς είναι ένα απ’ τα πρόσωπα του Ενός Θεού, που δημιούργησε τον κόσμο και τον άνθρωπο. 

  Αλλά και το Άγιο Πνεύμα συμμετείχε στην Δημιουργία, σύμφωνα με την Βίβλο. Διαβάζουμε: «Με το πνεύμα του κόσμησε τους ουρανούς» (Ιώβ 26:13). «Με έκανε το Πνεύμα του Θεού, και με ζωοποίησε η πνοή του Παντοδυνάμου» (Ιώβ 33:4). Ότι το Πνεύμα το Άγιο είναι πρόσωπο, θα το αποδείξουμε παρακάτω στο άρθρο αυτό. Βλέπουμε ότι στην Δημιουργία συμμετείχαν ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα. Κι αφού γνωρίζουμε ότι μόνο ο αληθινός Θεός έκανε την δημιουργία, κι όχι άγγελοι ή αρχάγγελοι, το συμπέρασμα είναι ότι ο αληθινός Θεός είναι ο Πατέρας, ο Υιός και το Πνεύμα. Η πλειονότητα των προσώπων  εξηγεί τον πληθυντικό στο Γένεση 1:26, ενώ η ενότητα του ενός Θεού εξηγεί τον ενικό στο εδάφιο Γένεση 1:27.

 

Άλλοι «παράξενοι» πληθυντικοί

Διαβάζουμε στην Γένεση 3:22: «Και ο Κύριος ο Θεός είπε: Να, ο Αδάμ έγινε σαν ένας από μας, στο να γνωρίζει το καλό και το κακό». Ο Θεός μιλάει σε κάποια πρόσωπα με τα οποία έχει την ίδια φύση, διότι λέει «ένας από μας». Όμως ο Θεός δεν έχει άλλον όμοιο με αυτόν: «Κύριε, δεν υπάρχει όμοιος με σένα, ούτε υπάρχει Θεός εκτός από σένα» (Α’ Χρονικών 17:20). Από την στιγμή που δεν μπορεί να απευθύνεται σε αγγέλους ή άλλα δημιουργήματα, αυτό το εδάφιο δείχνει ότι αφορά τον αληθινό Θεό και την πλειονότητα των προσώπων στον Ένα Θεό.

  Στην Γένεση 11:7 διαβάζουμε: «Ελάτε, ας κατέβουμε, και ας συγχύσουμε εκεί την γλώσσα τους, για να μη καταλαβαίνει ο ένας τη γλώσσα του άλλου». Εδώ μιλάει ο Κύριος (εδάφιο 6). ΄Όμως στα επόμενα εδάφια 8-9 διαβάζουμε ότι «ο Κύριος τους διασκόρπισε» και «εκεί σύγχυσε ο Κύριος τη γλώσσα ολόκληρης της γης». Δεν αναφέρονται πουθενά οι άγγελοι, και τελικά μόνος του ο Θεός σύγχυσε την γλώσσα των ανθρώπων στη Βαβέλ. Συνεπώς κι αυτό το εδάφιο φαίνεται να υπονοεί την πλειονότητα των προσώπων στην θεότητα.

   Στον Ησαΐα 6:8 διαβάζουμε: «Και άκουσα τη φωνή του Κυρίου, που έλεγε: Ποιον θα αποστείλω, και ποιος θα πάει για μας; Τότε είπα: Να εγώ, απόστειλέ με».   Εδώ μιλάει ο Γιαχβέ, ο Θεός του Ισραήλ και απευθυνόμενος στον Ησαΐα χρησιμοποιεί τον ενικό για να ρωτήσει «ποιον θα αποστείλω» και τον «περίεργο» πληθυντικό για τον εαυτό του (αφού αυτός αποστέλνει) «ποιος θα πάει για μας». Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο πληθυντικός αφορά τους αγγέλους ή τυχόν τον ίδιο τον προφήτη. Άλλωστε ο προφήτης δεν θα πήγαινε να κηρύξει για τον εαυτό του, ούτε για τους αγγέλους, αλλά για Εκείνον, τον Κύριο, του οποίου ήταν απεσταλμένος. Αυτό φανερώνει ότι ο πληθυντικός υπονοεί την πλειονότητα των προσώπων στον Ένα Θεό. Δείτε περισσότερα στοιχεία στην πιο κάτω παράγραφο «Ο Τριαδικός Θεός φάνηκε στον Ησαΐα».

 

Το Άγιο Πνεύμα είναι πρόσωπο

Τώρα θα δούμε αν το Άγιο Πνεύμα είναι προσωπικότητα ή μήπως μια απρόσωπη ενέργεια του Θεού Πατέρα. Αν είναι πρόσωπο, θα πρέπει να έχει τις ιδιότητες των προσώπων, όπως π.χ. διάνοια, συναισθήματα και θέληση.

Έχει Διάνοια διότι Συνετίζει «Και τους έδωσες το αγαθό σου πνεύμα για να τους συνετίζει» (Νεεμίας 9:20), και Διδάσκει «Και ο Παράκλητος, το Πνεύμα το Άγιο, που ο Πατέρας θα στείλει στο όνομά μου, εκείνος θα σας τα διδάξει όλα, και θα σας υπενθυμίσει όλα όσα είπα προς εσάς» (Ιωάννης 14:26).

Έχει Συναισθήματα διότι Έχει Αγάπη «Σας παρακαλώ, όμως αδελφοί, για το όνομα του Ιησού Χριστού και για την αγάπη του Αγίου Πνεύματος…»(Ρωμαίους 15:30), και Λυπάται  «Και μη λυπείτε το Πνεύμα το Άγιο του Θεού, με το οποίο σφραγιστήκατε για την ημέρα της απολύτρωσης» (Εφεσίους 4:30).

΄Εχει την δική του θέληση «Και όλα αυτά τα ενεργεί το ένα και το ίδιο Πνεύμα, που διανέμει, ξεχωριστά σε κάθε έναν, όπως αυτό θέλει» (Α΄Κορινθ.12:11).

Επειδή το Άγιο Πνεύμα είναι πρόσωπο, αποκαλείται Εκείνος (Ιωάννης 14:26, 15:26, 16:8,13), ακόμα κι αν φαίνεται συντακτικά εσφαλμένο: «αλλ’ όταν έρθει εκείνος, το Πνεύμα της αλήθειας, θα σας οδηγήσει σε όλη την αλήθεια, επειδή δεν θα μιλήσει από τον εαυτό του, αλλά θα μιλήσει όσα πρόκειται να ακούσει και θα σας αναγγείλει τα μέλλοντα» (Ιωάννης 16:13). Έπρεπε να πει «εκείνο, το Πνεύμα της Αλήθειας», όμως είπε «εκείνος, το Πνεύμα της Αλήθειας»! Αν και είναι γραμματικά ουδέτερο, ο Ιωάννης χρησιμοποίησε την προσωπική αντωνυμία «εκείνος» που λέγεται μόνο για πρόσωπα. Μάλιστα, το εδάφιο επιβεβαιώνει στη συνέχεια ότι το Άγιο Πνεύμα είναι πρόσωπο: Δείχνει ότι το Άγιο Πνεύμα έχει τον δικό του «εαυτό». Φανερώνει ότι το Άγιο Πνεύμα μιλάει, ακούει και αναγγέλλει. Πράγματα που μπορούν να κάνουν μόνο τα πρόσωπα.

   Ακόμη το Άγιο Πνεύμα μιλάει και κατευθύνει τους πιστούς: «Κι ενώ υπηρετούσαν στον Κύριο και νήστευαν, το Άγιο Πνεύμα είπε : Ξεχωρίστε σε μένα τον Βαρνάβα και τον Σαύλο, για το έργο που τους προσκάλεσα….Αυτοί λοιπόν, αφού στάλθηκαν από το Άγιο Πνεύμα …» (Πράξεις 13:2-4). Προσέξτε ότι το Άγιο Πνεύμα έχει ξεχωριστό Εγώ, διότι λέει «Ξεχωρίστε σε μένα». Αυτό δείχνει ξεκάθαρα ότι το Άγιο Πνεύμα δεν είναι μια απρόσωπη δύναμη του Θεού, αλλά τόσο ζωντανή προσωπικότητα, όσο κι ο Ιησούς που ήρθε να αντικαταστήσει.

 

Το Άγιο Πνεύμα έχει την θεία φύση

Αποκαλείται Θεός στην Αγία Γραφή: «….γιατί γέμισε ο σατανάς την καρδιά σου, ώστε να πεις ψέματα στο Άγιο Πνεύμα….Δεν είπες ψέματα σε ανθρώπους, αλλά στον Θεό» (Πράξεις 5:3-4). Το Άγιο Πνεύμα δεν είναι μόνο πρόσωπο αφού μπορείς να πεις ψέματα σε αυτό, ούτε η ενεργός δύναμη του Θεού, αλλά ο αληθινός Θεός.

Έχει τις θείες ιδιότητες. Είναι αιώνιο: «πόσο μάλλον το αίμα του Χριστού, ο οποίος διαμέσου του αιωνίου Πνεύματος προσέφερε τον εαυτό του χωρίς ψεγάδι στον Θεό, θα καθαρίσει τη συνείδησή σας από νεκρά έργα, στο να λατρεύετε τον ζωντανό Θεό;» (Εβραίους 9:14).

Είναι Παντογνώστης: «…το Πνεύμα ερευνά τα πάντα, και τα βάθη του Θεού…εκείνα που είναι μέσα στον Θεό δεν τα γνωρίζει κανένας, παρά μονάχα το Πνεύμα του Θεού» (Α’ Κορινθ.2:10-11).

Είναι Πανταχού Παρών: «Πού να πάω από το πνεύμα σου; Και από το πρόσωπό σου που να φύγω; Αν ανέβω στον ουρανό, είσαι εκεί, αν πλαγιάσω στον άδη, νάσου εσύ» (Ψαλμός 139: 7-8).

Είναι Δημιουργός: «Με το πνεύμα του κόσμησε τους ουρανούς» (Ιώβ 26:13). «Με έκανε το Πνεύμα του Θεού, και με ζωοποίησε η πνοή του Παντοδυνάμου» (Ιώβ 33:4).

 

Ο Γιαχβέ είναι ο Τριαδικός Θεός

Τον Τριαδικό Θεό πείραζαν στην έρημο.

     Διαβάζουμε στην Έξοδο 17:2, 7: «….Γιατί πειράζετε τον Κύριο [εβραϊκό: Γιαχβέ] ; Και αποκάλεσε το όνομα του τόπου Μασσά και Μεριβά, για την προσβολή των γιών Ισραήλ, και επειδή πείραξαν τον Κύριο, λέγοντας: Είναι ο Κύριος ανάμεσά μας ή όχι;». Στην Καινή Διαθήκη μας εξηγείται ποιον οι Ισραηλίτες πείραξαν: «Γι’ αυτό το Άγιο Πνεύμα λέει: Σήμερα, αν ακούσετε τη φωνή του, μη σκληρύνετε τις καρδιές σας, όπως στην πρόκληση έντονης πικρίας, κατά την ημέρα του πειρασμού μέσα στην έρημο, όπου οι πατέρες σας με πείραξαν, με δοκίμασαν, και είδαν τα έργα μου, 40 χρόνια» (Εβραίους 3:7-9). Το Άγιο Πνεύμα μιλάει και λέει ότι αυτό ήταν που πείραζαν οι Ισραηλίτες και δικά του ήταν τα θαυματουργικά έργα που έκανε ο Θεός στην έρημο! Αλλού μαθαίνουμε ότι αυτόν που πείραζαν οι Ισραηλίτες ήταν ο Ιησούς: «Ούτε να πειράζουμε τον Χριστό, όπως και μερικοί απ’ αυτούς τον πείραξαν , και απολέστηκαν από τα φίδια» (Α’ Κορινθ. 10:9).

  Βλέπουμε ότι οι Ισραηλίτες πείραζαν τον αληθινό Θεό, τον Γιαχβέ και από την άλλη οι απόστολοι λένε ότι πείραζαν τον Χριστό και το Άγιο Πνεύμα. Γιατί; Προφανώς γιατί ο Γιαχβέ δεν είναι μόνο ο Πατέρας, αλλά και ο Υίος και το Πνεύμα. Συνεπώς όταν πείραζαν τον Θεό, πείραζαν τον Πατέρα, και τον Υιό και το Πνεύμα το Άγιο. Αυτό αποδεικνύει η Αγία Γραφή.

 

Ο Τριαδικός Θεός έδωσε τη νέα διαθήκη

   Άλλη μαρτυρία που δείχνει ότι ο Τριαδικός Θεός είναι ο Γιαχβέ, έχουμε στην Εβραίους 10:15-17 όπου διαβάζουμε: «Μάλιστα, μας δίνει τη μαρτυρία και το Άγιο Πνεύμα? επειδή, αφού είπε πρωτύτερα: ‘Η διαθήκη που θα κάνω σ’ αυτούς ύστερα από τις μέρες εκείνες, είναι αυτή λέει ο Κύριος [εβραϊκό: Γιαχβέ] : Θα δώσω τους νόμους μου στις καρδιές τους, και θα τους γράψω επάνω στις διάνοιές τους’ προσθέτει : ‘Και τις αμαρτίες τους και τις ανομίες τους δεν θα τις θυμάμαι πλέον’». Το Άγιο Πνεύμα είναι ο Γιαχβέ. Η περικοπή που χρησιμοποιείται στο κομμάτι αυτό προέρχεται από τον Ιερεμία 31:31-34 όπου μιλάει ο Γιαχβέ. Ο Θεός που έδωσε την νέα διαθήκη δεν είναι μόνο ο Πατέρας, αλλά και το Πνεύμα το Άγιο. Επίσης την νέα διαθήκη την έκανε κι ο Υιός: «Επειδή όπου υπάρχει διαθήκη, είναι ανάγκη να υπάρχει ο θάνατος εκείνου που έκανε τη διαθήκη? επειδή η διαθήκη είναι ισχυρή για όσους έχουν πεθάνει, επειδή, ποτέ δεν ισχύει ενόσω ο διαθέτης ζει» (Εβραίους 9:16-17). Δηλαδή την νέα διαθήκη την έκανε ο αληθινός Θεός: ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα.

 

Ο Τριαδικός Θεός φάνηκε στον  Ησαία

Ο προφήτης Ησαΐας είδε σε όραμα «τον Κύριο να κάθεται επάνω σε έναν θρόνο ψηλό και υπερυψωμένο…Από πάνω του στέκονταν Σεραφείμ…Και το ένα έκραζε προς το άλλο, και έλεγε: Άγιος, άγιος, άγιος ο Κύριος των δυνάμεων? ολόκληρη η γη είναι πλήρης από τη δόξα του…Τα μάτια μου είδαν τον Βασιλιά, τον Κύριο των δυνάμεων…Και άκουσα τη φωνή του Κυρίου που…είπε: Πήγαινε, και πες σ’ αυτό τον λαό: Με την ακοή θα ακούσετε, και δεν θα εννοήσετε…» (Ησαΐας 6:1-10). Ο Ησαΐας είδε τον Κύριο των δυνάμεων, τον αληθινό Θεό, τον βασιλιά του Ισραήλ και την δόξα Του. Ερχόμενοι στην Καινή Διαθήκη μαθαίνουμε για την ίδια περικοπή τα εξής: «Κι ενώ [ο Ιησούς]  έκανε τόσα θαύματα μπροστά τους, δεν πίστευαν σ’ αυτόν, για να εκπληρωθεί ο λόγος του προφήτη Ησαΐα, που είπε: ‘Κύριε, ποιος πίστεψε στο κήρυγμά μας; Και ο βραχίονας του Κυρίου σε ποιον αποκαλύφθηκε;’ Γι΄αυτό δεν μπορούσαν να πιστεύουν, επειδή ο Ησαΐας είπε πάλι: ‘Τύφλωσε τα μάτια τους, και σκλήρυνε την καρδιά τους? για να μη δουν με τα μάτια, και καταλάβουν με την καρδιά, και επιστρέψουν, και τους γιατρέψω». Αυτά είπε ο Ησαΐας, όταν είδε τη δόξα του, και μίλησε γι’ αυτόν. Αλλ’ όμως, και από τους άρχοντες πολλοί πίστεψαν σ’ αυτόν? εντούτοις, εξαιτίας των Φαρισαίων δεν ομολογούσαν, για να μη γίνουν αποσυνάγωγοι» (Ιωάννης 12:37-42). Η πρώτη περικοπή του Ησαΐα είναι από την μεσσιανική προφητεία στο 53ο κεφάλαιο, ενώ η δεύτερη είναι από το 6ο κεφάλαιο. Ο απόστολος Ιωάννης λέει ότι αυτά είπε ο Ησαΐας όταν είδε τη δόξα του Ιησού. Δηλαδή ο Ησαΐας στο 6ο κεφάλαιο είδε τον Ιησού ως τον Κύριο των δυνάμεων να κάθεται στον θρόνο του και τα Σεραφείμ να τον λατρεύουν! Προσθέτει ο Ιωάννης ότι και στις δύο περικοπές που χρησιμοποίησε από τον Ησαΐα, ο προφήτης «μίλησε γι’ αυτόν», τον Ιησού. Αυτό αποδεικνύει ότι ο Ιησούς είναι ο Γιαχβέ, ο αληθινός Θεός, ο Θεός που λατρεύουν οι άγγελοι στον ουρανό.

Στις Πράξεις 28:25-27 βλέπουμε και μια άλλη πτυχή: «..ο Παύλος είπε έναν λόγο, ότι: Καλά μίλησε το Άγιο Πνεύμα στους πατέρες μας διαμέσου του προφήτη Ησαΐα που έλεγε: ‘Πήγαινε σε τούτο τον λαό και πες: Με την ακοή θα ακούσετε, και δεν θα εννοήσετε….Επειδή, η καρδιά τούτου του λαού πάχυνε, και με τα αυτιά άκουσαν βαριά, και έκλεισαν τα  μάτια τους, μήπως κάποτε δουν με τα μάτια, ακούσουν με τα αυτιά, και εννοήσουν με την καρδιά, και επιστρέψουν, και τους γιατρέψω». Στον Ησαΐα 6ο κεφάλαιο μιλάει ο Γιαχβέ και στο Κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο μαθαίνουμε ότι ήταν ο Ιησούς, ενώ στις Πράξεις μαθαίνουμε ότι ήταν το Άγιο Πνεύμα που μίλησε και κάλεσε τους ανθρώπους να επιστρέψουν σ’ Αυτόν για να τους γιατρέψει. Αυτό δείχνει ότι ο Γιαχβέ δεν είναι μόνο ο Πατέρας, αλλά και ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα. Την πλειονότητα των προσώπων την δείχνει και ο πληθυντικός «για μας» στο Ησαΐας 6:8 που σχολιάσαμε νωρίτερα. Συνεπώς ο Ησαΐας στο 6ο κεφάλαιο, είδε τον Τριαδικό Θεό.

 

Στο όνομα του Τριαδικού Θεού βαπτιζόμαστε

Ο Ιησούς διέταξε τους μαθητές του: «Αφού, λοιπόν, πορευτείτε, κάντε μαθητές όλα τα έθνη, βαπτίζοντάς τους στο όνομα του Πατέρα και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος» (Ματθαίος 28:19). Αυτή η περικοπή είναι μια ξεκάθαρη αναφορά του τριαδικού δόγματος.

   Δείχνει ότι υπάρχουν τρεις προσωπικότητες: ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα. Όσον αφορά το Άγιο Πνεύμα, δεν ευσταθούν οι αιτιάσεις των αντιτριαδικών πως δήθεν είναι η απρόσωπη ενεργός δύναμη του Θεού, γιατί το αναφέρει ξεχωριστά από τον Πατέρα και μάλιστα έπειτα από τον Ιησού. Ενώ σύμφωνα με τη δική τους άποψη το Άγιο Πνεύμα ως η δύναμη του Θεού είναι ανώτερο από τον Υιό, τον οποίον θεωρούν κτίσμα. Θα ήταν παράλογο επίσης να βαπτιζόμαστε στο όνομα του Πατέρα, του Υιού και της…ενεργού δυνάμεως του Πατέρα! Θα ήταν τόσο παράλογο όσο να πούμε ‘σε στέλνω στο όνομα του Πέτρου, και του Ματθαίου και της δύναμης του Πέτρου’! Η ξεχωριστή αναφορά του Αγίου Πνεύματος αποδεικνύει ότι είναι άλλο πρόσωπο, ισότιμο με τα άλλα δύο: τον Πατέρα και τον Υιό. Επίσης η χρήση του οριστικού άρθρου πριν από τον Πατέρα,  πριν απ’ τον Υιό και πριν απ’  το Άγιο Πνεύμα, δείχνει ότι είναι τρία διακριτά πρόσωπα, οπότε είναι λάθος ο Μονταλισμός [3].

    Έχουν ένα κι όχι τρία ονόματα, οπότε δεν έχουμε τριθεϊσμό. Η λέξη «όνομα» δεν σημαίνει πάντα κάποια συγκεκριμένη λέξη, αλλά δείχνει επίσης την δύναμη και την εξουσία. Έτσι, ο Ιησούς μας δίνει την εντολή να βαπτίζουμε με την εξουσία του Πατέρα, του Υιού και του Πνεύματος. Αν ψάχναμε κάποια συγκεκριμένη λέξη αυτή θα ήταν το Γιαχβέ. Διότι όπως είδαμε ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα είναι ο Γιαχβέ, ο ένας και μόνος αληθινός Θεός.

    Ακόμη, το εδάφιο είναι γνήσιο, διότι υπάρχει στα αρχαιότερα χειρόγραφα και στο Κριτικό Κείμενο. Μάλιστα αναφέρεται πολύ πιο πριν από τον 4ο αιώνα και τον Ευσέβιο Καισαρείας [4] από τους αρχαίους χριστιανούς συγγραφείς.

  Το εδάφιο αυτό αποδεικνύει ότι ο Θεός είναι Ένας (ένα όνομα) αλλά τρία πρόσωπα μετέχουν της θείας φύσεως (ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα).

 

Η Τριάδα ανάστησε τον Ιησού

Ο Πατέρας ανάστησε τον Ιησού: «διαμέσου του Ιησού Χριστού, και του Θεού Πατέρα, που τον ανέστησε από τους νεκρούς» (Γαλάτες 1:1).

 Ο Ιησούς ο ίδιος ανάστησε τον εαυτό του: «Αποκρίθηκε ο Ιησούς και τους είπε: Γκρεμίστε τούτο τον ναό, και σε τρεις ημέρες θα τον στήσω όρθιον. Και οι Ιουδαίοι είπαν: Ο ναός αυτός οικοδομήθηκε σε 46 χρόνια, κι εσύ θα τον στήσεις όρθιον σε τρεις ημέρες; Εκείνος, όμως, έλεγε για τον ναό του σώματός του. Όταν λοιπόν, αναστήθηκε από τους νεκρούς, οι μαθητές του θυμήθηκαν ότι αυτό τους έλεγε, και πίστεψαν στη γραφή και στον λόγο που είχε πει ο Ιησούς» (Ιωάννης 2:19-22). Δείτε επίσης Ιωάννη 10:17-18. Ο Ιησούς δεν είπε ότι απλώς «θα αναστηθεί», αλλά ότι Εκείνος ο ίδιος θα αναστήσει το σώμα του!  Τα λόγια του ήταν: «[Εγώ] θα τον στήσω όρθιο» (εδάφιο 19).  Και πως ανάστησε ο Ιησούς το νεκρό σώμα του, αν ήταν μονάχα άνθρωπος όπως διατείνονται μερικοί; Ο Ιησούς ως άνθρωπος πέθανε και ως Θεός ανάστησε τον εαυτό του! Αυτό δείχνει ότι ο Κύριός μας έχει  δύο φύσεις: την ανθρώπινη και την θεϊκή.

   Επίσης και το τρίτο πρόσωπο της Τριάδας, το Άγιο Πνεύμα ανάστησε τον Ιησού: «Και αν το Πνεύμα εκείνου, που ανάστησε τον Ιησού από τους νεκρούς, κατοικεί μέσα σας, αυτός που ανάστησε τον Ιησού από τους νεκρούς, θα ζωοποιήσει και τα θνητά σας σώματα, διαμέσου του Πνεύματός του, που κατοικεί μέσα σας» (Ρωμαίους 8:11).

Συνεπώς και τα τρία πρόσωπα της Θεότητας, ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα συμμετείχαν στην ανάσταση του ανθρώπου Ιησού.

 

Άλλες αναφορές της Τριάδας

Διαβάζουμε στη Καινή Διαθήκη: «Υπάρχουν διαιρέσεις χαρισμάτων, το Πνεύμα όμως είναι το ίδιο? υπάρχουν και διαιρέσεις διακονιών, ο Κύριος όμως είναι ο ίδιος? υπάρχουν και διαιρέσεις ενεργημάτων, ο Θεός όμως είναι ο ίδιος, που ενεργεί τα πάντα μέσα σε όλους»( Α’ Κορινθ.12:4-6). Τα χαρίσματα τα δίνει ο Τριαδικός Θεός: ο Πατέρας, ο Υιός και το Πνεύμα. Είτε το Άγιο Πνεύμα ενεργεί, είτε ο Κύριος Ιησούς, είτε ο Πατέρας «ο ίδιος Θεός είναι που ενεργεί τα πάντα μέσα σε όλους».

  Σε άλλο σημείο διαβάζουμε: «Η χάρη του Κυρίου Ιησού Χριστού, και η αγάπη του Θεού, και η κοινωνία του Αγίου Πνεύματος, είθε να είναι μαζί με όλους σας. Αμήν» (Β’ Κορινθ.13:13). Τα τρία πρόσωπα μας ευλογούν με τις ιδιότητές τους: την χάρη, την αγάπη, και την κοινωνία. Και το σημαντικό είναι πως το καθένα απ’ τα τρία πρόσωπα της Θεότητας έχει αυτές τις ιδιότητες. Δηλαδή, αγάπη έχει επίσης ο Υιός (Γαλάτες 2:20) και το Πνεύμα (Ρωμαίους 15:30). Χάρη έχει επίσης ο Πατέρας (Α’ Κορινθ.1:3) και το Πνεύμα (Εβρ.10:29). Κοινωνία έχουμε επίσης με τον Πατέρα και τον Υιό (Α’ Ιωάννου 1:3). Δηλαδή αγάπη και χάρη μας δίνει ο Τριαδικός Θεός: ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα. Ενώ κοινωνία έχουμε με τον Τριαδικό Θεό: με τον Πατέρα, και τον Υιό και το Πνεύμα το Άγιο.

  Ακόμη μαθαίνουμε αλλού: «Ένα σώμα και ένα Πνεύμα, όπως και προσκληθήκατε με μια ελπίδα της πρόσκλησής σας? ένας Κύριος, μία πίστη, ένα βάπτισμα? ένας Θεός και Πατέρας όλων, αυτός που είναι επάνω απ’ όλους, και διαμέσου όλων, και μέσα σε όλους εσάς» (Εφεσίους 4:4-6). Εδώ βλέπουμε την πίστη της αποστολικής Εκκλησίας στο Άγιο Πνεύμα, στον Κύριο Ιησού και στον Θεό Πατέρα, σαν ένα πρώιμο «Σύμβολο της Πίστεως». Είναι σημαντικό να παρατηρήσουμε πως η ιεράρχηση στα εδάφια διαφέρει? πότε αναφέρεται πρώτα ο Πατέρας, πότε αναφέρεται πρώτος ο Υιός και πότε αναφέρεται πρώτο το Άγιο Πνεύμα. Αυτό αποδεικνύει την ισότητα των τριών προσώπων της Θεότητας.

   Ακόμη η Αγία Γραφή μας αποκαλύπτει ότι τα τρία πρόσωπα του Ενός Θεού μοιράζονται την δόξα. Στην Εφεσίους 1:17 αναφέρεται «ο Πατέρας της δόξας», στο Α΄ Κορινθίους 2:8 διαβάζουμε για τον «Κύριο της δόξας» που σταυρώθηκε, και στην Α’ Πέτρου 4:14 έχουμε «το Πνεύμα της δόξας». Αυτό δείχνει ότι ο Τριαδικός Θεός μοιράζεται τη  δόξα. Επίσης αυτό φανερώνει ότι ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα μετέχουν στην Θεότητα, διότι διαβάζουμε ότι ο Γιαχβέ διακηρύττει: «Εγώ είμαι ο Κύριος? αυτό είναι το όνομά μου? και δεν θα δώσω την δόξα μου σε άλλον, ούτε την αίνεσή μου στα γλυπτά» (Ησαΐας 42:8). Το ότι μοιράζονται την δόξα, δείχνει ότι κατέχουν την θεϊκή φύση.

 

Συμπέρασμα

   Υπάρχουν σίγουρα πολλά ακόμη εδάφια που μπορεί να αναφέρει κανείς, αλλά αυτό το άρθρο έδωσε τα πιο βασικά σημεία των Γραφών που αποδεικνύουν ότι ο Θεός είναι ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα.   Δείξαμε την μοναδικότητα του Θεού,  την πλειονότητα των προσώπων στον Ένα Θεό, την Θεότητα του Ιησού, και την προσωπικότητα και Θεότητα του Αγίου Πνεύματος.

  Ο Πατέρας είναι Θεός, ο Υιός είναι Θεός και το Άγιο Πνεύμα είναι Θεός κι όμως αυτά τα τρία πρόσωπα είναι ο Ένας και μόνος αληθινός Θεός (Ησαΐας 44:6, Ματθ.28:19). Συνεπώς η Τριάδα δεν είναι μια ανθρώπινη εφεύρεση , αλλά αυτή ακριβώς η διδασκαλία της Αγίας Γραφής. Ας κρατήσουμε την βιβλική διδασκαλία κι ας απορρίψουμε κάθε ψευδοδιδασκαλία που εμφανίζεται και επιδιώκει να υποβιβάσει την θέση του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ή να αρνηθεί την προσωπικότητα του Αγίου Πνεύματος ή να απορρίπτει την διάκριση των τριών προσώπων.

 

Μανώλης Καλομοίρης

[1] Βιβλίο Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙ ΣΤΗΝ ΑΙΩΝΙΟ ΖΩΗ σελ.22-24, Έκδοση Μαρτύρων του Ιεχωβά - έτος 1969.

[2] Περιοδικό ΦΩΣ Σεπτέμβριος-Οκτώβριος 2001, τεύχος 71, σελ. 37,39.

[3] Ο Μονταλισμός απορρίπτει την διάκριση των προσώπων και υποστηρίζει ότι ο Θεός είναι ένα πρόσωπο που  εμφανίζεται διαδοχικά , πότε ως Πατέρας, πότε ως Υιός  και πότε  ως Πνεύμα .

[4] Βιβλιάριο «ΠΑΡΑΠΟΙΗΘΗΚΕ Ή ΌΧΙ Η ΕΝΤΟΛΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ;» –Τηλέμαχου Χυτήρη, 1981, όπου αμφισβητείται η γνησιότητα του χωρίου, επικαλούμενο τον Ευσέβιο Καισαρείας.



Ημερομηνία καταχώρησης : 30/01/2009 @ 06:15
Τελευταία ενημέρωση : 30/01/2009 @ 06:15
Κατηγορία : ΑΙΡΕΣΕΙΣ-ΨΕΥΔΟΔΙΔΑΣΚΑΛΙΕΣ-ΘΕΟΛΟΓΙΑ
Η σελίδα διαβάστηκε 2646 φορές


Print preview Print preview     Τυπώστε την σελίδα Τυπώστε την σελίδα


ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ
Εγγραφείτε στην Ομάδα Αλληλογραφίας ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ για να μπορώ να σας ενημερώνω για ενδιαφέροντα χριστιανικά άρθρα, επιλεγμένες ειδήσεις χριστιανικού ενδιαφέροντος, όπως και για νέες κυκλοφορίες χριστιανικών βιβλίων και μοναδικών προσφορών.
Η λίστα αλληλογραφίας ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ανήκει στις ιστοσελίδες www.diakrisis.gr και www.christianbook.gr. Αφού εγγραφείτε οποιαδήποτε στιγμή θελήσετε μπορείτε να διαγραφείτε εύκολα και απλά.
Όσοι εγγραφείτε θα λάβετε ως δώρο το θαυμάσιο βιβλίο ΓΙΑΤΙ Η ΒΙΒΛΟΣ ΥΠΕΡΕΧΕΙ σε pdf. Μετά την εγγραφή σας θα μπορείτε να το κατεβάσετε από την κατηγορία ΑΡΧΕΙΑ της ομάδας αλληλογραφίας ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ: http://groups.google.gr/group/erevnitis?hl=el.
Για να εγγραφείτε εύκολα και γρήγορα στείλτε κενό email στο erevnitis+subscribe@googlegroups.com και αυτόματα θα εγγραφείτε. :

Ομάδες Google
diakrisis
Επισκεφτείτε την παρούσα ομάδα


ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ




ΛΟΓΙΑ ΘΕΟΥ
Επισκεφτείτε το ιστολόγιο ΛΟΓΙΑ ΘΕΟΥ.

Πατήστε ΕΔΩ για το Ιστολόγιο ΛΟΓΙΑ ΘΕΟΥ.

Μιλάμε για τον ζωντανό Ιησού Χριστό!
^ Πάνω ^